اهلسنت و جماعت جو حقيقي تعارف حصو ( 2 )

ڳالھ دوباره اتان ئي شروع ڪريون ٿا جٿي پهرين تحرير ۾ ڇڏي هئي   اعلي حضرت امام احمد رضا خان فاضل بريلوي  ڪو نئون بريلوي دين ايجاد نه ڪيو هو نه وري سندس ڪنهن ڪتاب ۾  هنن بريلوي مسلڪ هجڻ جي ڳالھ ڪئي آھي نه اهڙي ڪا ڳالھ صابت به آھي  پاڻ پنهنجو شمار اهلسنت و جماعت ۾ ڪندا هئا  ۽ سندن نعتيه ڪلام ۾ اهو صابت آھي  جنهن ۾ فرمائن ٿا  خدا  اہلسنت کو آباد رکھے محمد صلی اللہ علیہ وسلم کا میلاد ہوتا رہیگا    ميلاد شريف جيڪا اڄ اسان ۾ مشهور آھي  تنهن کي اسان جا بزرگ عرس شريف جي نالي سان ڪندا آيا آھن ۽ اسان جي ڪئين ڳوٺن ۾ ايها  روايت اڄ به قائم دائم آھي   هون به اسان سنڌي مسلمانن ۾ مولود شريف  جي محفل جو  طريقو انتهائي پراڻون ۽ قديم آھي    ڪنهن جي به شادي جي تاريخ مقرر ڪرڻ کان پوء    ۽ شادي کان ڪمو بيش ست ڏينهن پهرين محفلن جو انقاد ٿيندو هو جنهن ۾ مولود شريف پڙهيا ويندا هئا  ۽ جڏھن ربيع الاول جو مهينون شروع ٿيندو هو جنهن کي  اسانجي ثقافت ۾ عرس جو مهينون ڪري سڏبو هو  ته  محفل ميلاد منقد ٿينديون هيون جنهن ۾ مولود شريف پڙھيا ويندا هئا   اعلي حضرت امام احمد رضا خان فاضل بريلوي ته وڌ ۾ وڌ ڏيڊ سوسال پهرين هوندو هو  مگر اسانجو اهو طريقو انهين کان به اڳ جو آھي جڏھن ته تاج محمد امروٽي سنڌ جو پهريون سنڌي وهابي آھي جيڪو  مولانا عبيدالله سنڌي جي چئي تي لڳي ڀرچونڊي شريف وارن جي مريدي تان هٿ کڻي وڃي هندوستان ۾ دارالعلوم ديوبند جي  وهابين جي هٿن تي  پنهنجو ايمان نيلام ڪري وهابي ٿيو   انهين کان پهرين خاص ڪري سنڌ ۾ وهابيت جو ڪوبه وجود نه هو 
‏( 3 ‏) ٽئين  ﺳﻮﺍﻝ جي ﺟﻮﺍﺏ  ۾  مان ﻋﺮﺽ ڪريان ته ڪنهن به  ﺟﻤﺎﻋﺖ جي  عقيدن و مسلڪ جون ٽي  سطحون هونديون آھن هڪ ته انهين  ﺟﻤﺎﻋﺖ جو علمي مسلڪ هوندو آھي جيڪو  سندس اڪابرن جي ڪتب ۾  ﻣﺮﻗﻮﻡ  ھوندو آھي   مسلڪ جي ٻي  ﺳﻄﺢ اوها آھي جڏھن انهين مسلڪ جي عقيدن ﻭ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻨﺎﻇﺮن ۽  ﺗﻘﺮﯾﺮن جي اسٽيج تي ايندا آھن    ٽي  ﺳﻄﺢ هي آھي ته جڏھن اوهو مسلڪ علمي طورتي عوام  ۾  وڌي ٿو  ﺩﺭﺣﻘﯿﻘﺖ ڪنهن به  ﺟﻤﺎﻋﺖ جو  ﺣﻘﯿﻘﯽ مسلڪب اوهوئي  هوندو آھي جيڪو انهين جي اڪابر جو علمي مسلڪ  هوندو    ﻣﻨﺎﻇﺮي جا   ﺩﺍﺋﻮ ﭘﯿﭻ ۽ ﺧﻄﯿﺒﺎڻو انداز  پنهنجا ڪجھ  ﺗﻘﺎضه ۽ مجبوريون هجن ٿيون لهٰزه جڏھن ﻋﻠﻤﯽ مسلڪ  ﻣﻨﺎﻇﺮن ۽ خطيبن جو تختو ﻣﺸﻖ ٿيندو آھي ته
ڪڏھن  ﺷﻌﻮﺭي ۽ ڪڏھن  ﻏﯿﺮ ﺷﻌﻮﺭي  ﻃﻮﺭ تي  ﺍنهين ۾   ڪجھ نه ڪجھ ﻓﺮﻕ ﺿﺮﻭﺭ اچي ويندو آھي  ۽  پوء جڏھن اوهو علمي مسلڪ  ﻣﻨﺎﻇﺮن ۽ جلسن کان ٿيندو ﻋﻮﺍﻡ جو ﻋﻤﻠﯽ مسلڪ  ٺھندو آھي ته انهين جي  ظاهري شڪل به   ﺑﺪلجي ويندي آھي  ﻣﺜﺎﻝ جي  ﻃﻮﺭ اسان جو  ﻋﻠﻤﯽ مسلڪ  آھي ته  ﺍﻭﻟﯿﺎﺀ جي  ﻣﺰﺍﺭﺍﺕ تي ڪپڙو ڍاري سگهجي ٿو  تاڪه اوهو ﻣﺰﺍﺭ ﻋﺎﻡ ﻗﺒﺮن کان  ﻣﻤﺘﺎﺯ لڳي ۽ جڏھن هڪ ڪپڙو پراڻون ٿي ڦاٽي نه  وڃي تيسين تائين ٻي چادر  وجهڻ   ﺑﻼ ﺿﺮﻭﺭﺕ  آھي
ليڪن اڄ ڪلھ اوهان  يقينن ڏٺو هوندو ته اولياء ڪرام جي مزارن تي روزانه پوندڙ چادرن جي تعداد سئوئن کان وڌي ويندي  آھي  جنهن کي گهٽ ڪرڻ خاطر مزار انتظاميه سان وابسطه افراد مزار تي ايندڙ  ماڻھن کي اوهي چادرون اوڍائيندا آھن  پوء اهو به ڏٺو نه ويندو آھي  ته جنهن کي چادر اوڍائي پئي وڃي اوهو مسلمان به آھي يا نه  ڪجھ ڏينهن پهرين هڪ ڪولهڻ کي اوڍيل لعل شهباز قلندر رحمته الله جي مزار شريف جي چادر ڏٺي  يقينن اها بي ادبي هئي  جنهن جي جيتري مزمت ڪجي گهٽ آھي  مزار جي چادرن تي چار قل ۽ ٻيون آيتون لکيل هونديون آھن  انهين چادر کي  ڪنهن غير مسلم جي گلي ۾ وجهڻ قطعي گستاخي آھي  اسان مسلمان بنا وضوع جي  ناپاڪي جي حالت ۾ قران پاڪ کي هٿ ناهيون لڳائيندا   مگر افسوس  مزار انتظاميه  غير زمه داري  جنهن ڪنهن ڪافر کي قراني آيتن واري چادر اوڍائي ڇڏي  اهو سمجهندي به ته ڪافر ڪڏھن به پاڪ نه ٿي سگهندا آھن  هٿن سان قران پاڪ جي بي ادبي ڪرائڻ سمجھ کان ٻاهر آھي

۔ ﺟﺎهل ﻋﻮﺍﻡ ۽  ﺑﻌﺾ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﯾﺎفته ئي نه بلڪه   ﺳﻨﺪ ﯾﺎفته  ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﻣﻘﺮﺭﯾﻦ جي  ﺫﺭيعه  جنهن  ﻗﺴﻢ جي  ’’ ﺳﻨﯿﺖ ‘‘ ﻣﺘﻌﺎﺭﻑ ڪئي پئي وڃي  اوها منهنجي  ﻧﺎﻗﺺ ﺭﺍئي ۾  ھن مسلڪ  ﺍهلسنت کان گهنڻي  ﻣﺨﺘﻠﻒ آھي جيڪا اسان جي بزرگن پنهنجي ڪتابن ۾ درج ڪئي هئي  ‏( ﺍﻻﻣﺎﺷﺎﺀ ﺍﷲ ‏) ﻏﺎﻟﺒﺎ هن  ﮔﻔﺘﮕﻮ سان انهين  ﺳﻮﺍﻝ جو  ﺟﻮﺍﺏ ملي ويو هوندو ته  ’’ ﺍهلسنت جا  ﺑﻨﯿﺎﺩي عقيدا ﺻﺮﻑ ڪتابن ۾ آھن  ﯾﺎ ﺧﻮﺍﺹ ﻭ ﻋﻮﺍﻡ به انهن عقيدن جي  ﺭﻋﺎﯾﺖ ڪندا آھن ؟ ‘‘
‏( 4 ‏) ﺍهلسنت جي عقيدن تي ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﻨﯿﺎﺩي ڪتابن جي  ﺑﺠﺎئي ﻋﻮﺍﻣﯽ ﺭﺳﻢ ﻭ ﺭﻭﺍج جي  ﺑﻨﯿﺎﺩ تي  ﺍهلسنت جي تفهيم   ﺩﺭﺳﺖ هجي ﯾﺎ نه هجي  ﻣﮕﺮ اڄ  اسانجي مسلڪ جي تفهيم  انهين  ﻃﻮﺭ تي ڪئي پئي وڃي مان ڪنهن نه  ﺣﺪ تڪ انهين جو زمه ﺩﺍﺭ ﺩﺍﻧﺎ دشمنن سان ڳڏ  ﺑﻌﺾ ﻧﺎﺩﺍﻥ ﺩﻭستن کي به مڃان ٿو   جنهن جي اها وجه آھي  اسان ۾ ڪئين اهڙيون  غلط ريت رسمون پيدا ٿي چڪيون آھن جنهن کي جواز ٺاهي  دشمن اسانجي مسلڪ تي حملا آور ٿين ٿا  اڄ صرف اسان جي عوامناس کي ڪنهن به مزار شريف تي صحيح ۽ شرعي طريقي سان حاضر ٿيڻ جي ڄاڻ هجي ها  جالي پيرن جالي فقيرن جون مزارن تي ڊانسون  نه ٿين ها  انهين عملن کي اگر شروع کان روڪيو وڃي ها ته اڄ اهلسنت هڪ مختلف شڪل ۾ هجي ها ۽ دشمنن کي  ايترو کليو ميدان نه ملي ها ۽ اڄ ايتري جهالت نظر نه اچي ها  اڄ شخصيت پرستي عروج تي آھي  هر شخص دين ۽ شرعي احڪامن کي پوئتي اڇلائي پنهنجي پيشواه جي غلط عملن جي تائيد ڪرڻ کي ئي دين حق سمجهي ٿو  انهين ئي سببن جي ڪري اسين انتشار جو شڪار آھيون اسان کي پنهنجي پوري جماعت جي مشترڪه نظرين کي سامهون رکي پنهنجي نظريه تي قائم رهڻون هو مگر اسان شخص واحد جي تقليد جا قائل ٿي پياسين اسان ۾ صرف اها سوچ  عروج تي پهچي وئي  جيڪو به آھي بس منهنجو مرشد ڪريم آھي  اهڙي ڪئين معاملاتن کي زهن ۾ رکي دشمن اهلسنت خلاف ڪئين ڪوڙ ھلائن ٿا  مثلن مزارن تي سجده ڪرڻ وارا  مشرڪ  بدتي  وغير اها شدت پسندي آھي جيڪا مسلڪ اهلسنت  جي خلاف جاري آھي  ۽ انهين شدت پسندي ۽ انهين ڪوڙ جي ڪا حقيقت ناهي مگر جاهلن جي زبان روڪڻ واروبه ڪير آھي ؟
( جاري آھي )  *
*****
****